Yatakta Performans Kaygısı: Nedenleri, Bilimi ve Nasıl Aşılır (2026)

Cinsel performans kaygısının erken boşalmayla nasıl bağlantılı olduğunu, kaygı-boşalma kısır döngüsünün bilimsel mekanizmasını ve BDT, nefes teknikleri, farkındalık, özgüven oluşturma stratejileriyle nasıl aşılabileceğini ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

1. Performans Kaygısı Nedir

Cinsel performans kaygısı (Sexual Performance Anxiety), cinsel ilişki sırasında kendi cinsel yeteneğine ilişkin aşırı endişe ve korku nedeniyle cinsel fonksiyonun bozulması durumudur. "İyi performans gösterebilecek miyim?", "Erken boşalırsam ne olur?", "Partnerimi tatmin edebilecek miyim?" gibi düşünceler zihni meşgul eder ve bu endişeler paradoksal olarak korkulan durumu gerçeğe dönüştüren bir kısır döngü oluşturur.

Performans kaygısı şaşırtıcı ölçüde yaygındır. Journal of Sexual Medicine'de yayımlanan McCabe'in (2005) araştırmasına göre, erkeklerin %9-25'i cinsel ilişkide anlamlı düzeyde performans kaygısı yaşamaktadır. Özellikle yeni bir partnerle ilk cinsel ilişkide, daha önce cinsel başarısızlık yaşandıktan sonra veya uzun süre cinsel ilişkide bulunulmadıktan sonra daha sık görülür.

Vurgulanması gereken nokta şudur: performans kaygısı zihinsel bir zayıflık değil, doğal bir nörofizyolojik yanıttır. İnsanlığın evrim sürecinde tehlike durumlarına hızlı yanıt verme (savaş-kaç tepkisi) hayatta kalma için zorunluydu. Sorun, bu ilkel tehlike algılama sisteminin yatak odasında ters etki yaratmasıdır.

Performans kaygısı erken boşalma (EB), ereksiyon bozukluğu (ED) veya her ikisi şeklinde ortaya çıkabilir. Rowland & Cooper'ın (2011) araştırmasına göre, EB yaşayan erkeklerin önemli bir bölümü eş zamanlı performans kaygısı bildirmekte olup bu iki durum birbirini güçlendiren bir ilişki içindedir.

2. Kaygı-Erken Boşalma Kısır Döngüsünün Bilimi

Performans kaygısı ve erken boşalma ayrı sorunlar değildir. Bu iki durum otonom sinir sistemi adlı ortak bir yol üzerinden sıkı sıkıya bağlıdır ve biri diğerini tetikleyip güçlendiren bir kısır döngü oluşturur.

Kısır Döngünün 4 Aşaması

Aşama 1 — Beklenti Kaygısı: Cinsel ilişkiden önce "yine erken boşalırsam ne olur" endişesi başlar. Bu endişe beyindeki amigdalayı aktive eder.

Aşama 2 — Sempatik Sinir Sistemi Aktivasyonu: Amigdala tehlike sinyali gönderdiğinde sempatik sinir sistemi devreye girer. Adrenalin ve noradrenalin salgılanır, kalp atış hızı yükselir, kaslar gerilir. Pelvik taban kasları da aşırı gerginlik durumuna girer.

Aşama 3 — Hızlanan Boşalma: Sempatik sinir sisteminin aşırı aktivasyonu boşalma refleksini hızlandırır. Boşalma temel olarak sempatik sinir sistemi tarafından yönetilen bir refleks olduğundan, sempatik sistem zaten aşırı aktif durumdayken boşalmaya giden yol kısalır. Waldinger'in (2002) araştırmasında bu nörofizyolojik yol ayrıntılı olarak tanımlanmıştır.

Aşama 4 — Olumsuz Pekiştirme: Gerçekten erken boşalma yaşandığında, başlangıçtaki endişe "doğrulanır". "Ben yapamıyorum" inancı güçlenir ve bir sonraki cinsel ilişkiye duyulan beklenti kaygısı daha da artar. Böylece kısır döngü tamamlanır.

Otonom Sinir Sisteminin Rolü

Otonom sinir sistemi iki modda çalışır:

• Sempatik sinir sistemi (Savaş-Kaç modu): Tehlikelere yanıt veren sistemdir. Kalp atışının hızlanması, kas gerginliği, yüzeysel nefes alma. Boşalmayı hızlandırır.
• Parasempatik sinir sistemi (Dinlenme-Sindirme modu): Gevşeme ve iyileşme sistemidir. Kalp atışının yavaşlaması, kas gevşemesi, derin nefes alma. Ereksiyonu sürdürür ve boşalmayı geciktirir.

Normal cinsel yanıt döngüsünde parasempatik sinir sistemi baskın durumda başlar (ereksiyon, uyarılma), kademeli olarak sempatik sistem aktive olur (boşalmaya doğru) ve uygun noktada boşalma gerçekleşir. Ancak cinsel kaygı durumunda başından itibaren sempatik sinir sistemi aşırı aktif olduğundan, bu doğal süreç anormal şekilde hızlanır.

Bancroft & Janssen'in (2000) İkili Kontrol Modeli (Dual Control Model), bunu "cinsel uyarılma sistemi" ile "cinsel baskılama sistemi" arasındaki denge olarak açıklar. Kaygı, baskılama sistemini aşırı aktive ederek ereksiyon sorunlarına yol açabilir veya uyarılma sisteminin kontrol yeteneğini azaltarak erken boşalmayı tetikleyebilir.

3. Performans Kaygısının Temel Nedenleri

Etkili bir şekilde performans kaygısını aşmak için kaygının temel nedenlerini anlamak önemlidir. Performans kaygısı tek bir nedenden değil, birden fazla faktörün karmaşık etkileşiminden kaynaklanır.

Neden 1: Geçmiş Olumsuz Cinsel Deneyimler

Daha önceki cinsel ilişkide erken boşalma, ereksiyonun sürdürülememesi veya partnerden olumsuz tepki alınması güçlü bir koşullu refleks oluşturur. Beyin "cinsel ilişki = başarısızlık/utanç" bağlantısı kurar ve sonraki benzer durumlarda otomatik olarak kaygı yanıtını aktive eder. Barlow'un (1986) klasik araştırmasında bu mekanizma ayrıntılı olarak tanımlanmıştır.

Neden 2: Gerçekçi Olmayan Beklentiler ve Standartlar

Pornografi ve medyanın yarattığı gerçekçi olmayan cinsel standartlar performans kaygısının başlıca nedenlerinden biridir. "30 dakikadan fazla sürmeli", "her zaman güçlü ereksiyonu sürdürmeli" gibi gerçekçi olmayan beklentiler, normal cinsel yanıtın bile "başarısızlık" olarak algılanmasına yol açar. Referans olarak Waldinger ve arkadaşlarının (2005) çok uluslu araştırmasına göre, gerçek ortalama IELT yaklaşık 5,4 dakikadır.

Neden 3: Öz-Gözlem (Spectatoring)

Masters & Johnson'ın (1970) adlandırdığı "seyirci rolü (spectatoring)", cinsel ilişki sırasında kendi performansını üçüncü kişi bakış açısıyla izleme olgusudur. "Şimdi iyi yapıyor muyum?", "Partnerim zevk alıyor mu?", "Ne kadar sürdü?" gibi öz-gözlem, mevcut anın duyusal deneyiminden koparmakta ve cinsel yanıtı bozmaktadır.

Neden 4: Genel Kaygı Eğilimi

Günlük yaşamda kaygı düzeyi yüksek olan erkekler cinsel performans kaygısına da daha yatkındır. Yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) veya sosyal anksiyete bozukluğu olan erkeklerde cinsel performans kaygısı prevalansının anlamlı ölçüde yüksek olduğuna dair araştırma bulguları mevcuttur (Corretti & Baldi, 2007).

Neden 5: İlişki Faktörleri

Partnerle iletişim eksikliği, çatışmalar, güven sorunları veya yeni bir ilişkinin belirsizliği performans kaygısını artıran faktörlerdir. Bunun tersine, destekleyici ve anlayışlı bir partner ilişkisi kaygıyı önemli ölçüde azaltır.

Neden 6: Fiziksel Sağlık Faktörleri

Uyku eksikliği, aşırı alkol tüketimi, egzersiz yetersizliği ve kronik stres genel otonom sinir sistemi dengesini bozarak cinsel performans kaygısına katkıda bulunabilir. Fiziksel sağlık ile cinsel fonksiyon arasındaki ilişki Laumann ve arkadaşlarının (1999) geniş çaplı epidemiyolojik araştırmasında doğrulanmıştır.

4. Bilişsel Davranışsal Terapi (BDT) Stratejileri

Bilişsel Davranışsal Terapi (BDT), cinsel performans kaygısı ve erken boşalma tedavisinde en güçlü bilimsel kanıta sahip psikoterapi yaklaşımıdır. Gillman & Gillman'ın (2020) meta-analizinde, BDT temelli müdahalelerin boşalma gecikme süresini ve cinsel tatmini anlamlı ölçüde iyileştirdiği ve etkilerin takip döneminde de sürdüğü gösterilmiştir.

BDT'nin temel ilkesi basittir: düşünceler duyguları oluşturur ve duygular bedensel tepkileri oluşturur. Dolayısıyla olumsuz düşünce kalıpları değiştirildiğinde kaygı duygusu azalır ve sempatik sinir sistemi aşırı aktivasyonu hafifler.

Teknik 1: Bilişsel Çarpıtmaları Belirleme

Performans kaygısında sıkça görülen bilişsel çarpıtmaları (düşünce hataları) fark etmek ilk adımdır:

• Felaketleştirme (Catastrophizing): "Erken boşalırsam bu ilişki biter." Gerçek: Partnerlerin çoğu anlayışlıdır ve EB tedavi edilebilir bir durumdur.
• Zihin Okuma (Mind Reading): "Partnerim beni acınası bulacak." Gerçek: Başkasının ne düşündüğünü bilemezsiniz. Araştırmalar partnerlerin çoğunun erkeğin varsaydığından çok daha az eleştirel olduğunu gösterir.
• Hep ya da Hiç Düşüncesi (All-or-Nothing): "30 dakikadan az sürerse başarısızlıktır." Gerçek: Ortalama IELT 5,4 dakikadır ve cinsel tatmin yalnızca süreyle belirlenmez.
• Aşırı Genelleme (Overgeneralization): "Geçen sefer erken boşaldım, bundan sonra da hep böyle olacak." Gerçek: Tek bir deneyim geleceği belirlemez.
• Seçici Dikkat (Selective Attention): İyi geçen cinsel ilişkiler göz ardı edilir ve yalnızca sorun yaşanan deneyimler hatırlanır.

Teknik 2: Bilişsel Yeniden Yapılandırma

Bilişsel çarpıtmaları belirledikten sonra, daha gerçekçi ve dengeli düşüncelerle değiştirin:

• Önceki: "Cinsel açıdan sorunlu biriyim" → Sonraki: "Cinsel kontrol becerisini geliştirmekte olan biriyim"
• Önceki: "Her seferinde mükemmel olmalıyım" → Sonraki: "Mükemmel cinsel ilişki diye bir şey yoktur. Önemli olan süreçtir ve ben gelişmeye devam ediyorum"
• Önceki: "Erken boşalırsam erkek olarak yetersizim" → Sonraki: "Boşalma süresi erkekliğin ölçüsü değildir. Cinsel tatmin çeşitli unsurlardan oluşur"

Teknik 3: Davranışsal Deney

BDT'nin en güçlü araçlarından biri davranışsal deneydir. Olumsuz tahminleri gerçekte test etmektir. Örneğin: "Partnerime erken boşalmaktan endişelendiğimi söylersem ilişki biter" inancınız varsa, gerçekten açıkça konuşun. Çoğu durumda beklenen felaket sonucu gerçekleşmez ve aksine daha derin bir güven ve anlayış oluşur.

5. Nefes Teknikleri: Otonom Sinir Sistemi Sıfırlama

Cinsel performans kaygısı yaşandığında en anında kullanılabilecek araç nefestir. Nefes, otonom sinir sistemine doğrudan erişim sağlayan birkaç "manuel kontrol" fonksiyonundan biri olduğu için bu derece etkilidir.

Bilimsel Arka Plan

Kaygı durumunda nefes otomatik olarak sığlaşır ve hızlanır (göğüs nefesi). Bu, beyne sempatik sinir sisteminin aktivasyon sinyalini gönderir ve "tehlike devam ediyor" mesajı verir. Bunun tersine, bilinçli olarak derin ve yavaş nefes (diyafram nefesi) alındığında vagus siniri uyarılarak parasempatik sinir sistemi aktive olur.

Ma ve arkadaşlarının (2017) Frontiers in Psychology araştırmasında, diyafram nefes eğitiminin kortizol (stres hormonu) düzeylerini anlamlı ölçüde azalttığı ve parasempatik sinir sistemi aktivitesini artırdığı doğrulanmıştır. Bu etki yalnızca 8 haftalık antrenmanla ortaya çıkmıştır.

Teknik 1: Uzatılmış Nefes Verme

En temel ve en etkili yöntemdir:

1. Burnunuzdan 4 saniye boyunca yavaşça nefes alın. Karnınız şişsin.
2. Ağzınızdan 6-8 saniye boyunca yavaşça nefes verin.
3. Nefes verme süresinin nefes alma süresinden 1,5-2 kat uzun olması kilit noktadır.
4. 5 dakika boyunca tekrarlayın.

Uzatılmış nefes verme (ekspirasyon), vagus siniri aracılığıyla kalp atış hızını doğrudan düşürür. Bu bir benzetme değil, doğrulanmış fizyolojik bir mekanizmadır.

Teknik 2: Kutu Nefesi (Box Breathing)

Kaygının çok yüksek olduğu ve daha güçlü bir etki gerektiği durumlarda:

1. 4 saniye nefes alın.
2. 4 saniye nefesi tutun.
3. 4 saniye nefes verin.
4. 4 saniye nefesi tutun.
5. 4 döngü tekrarlayın.

Kutu nefesi, ABD Deniz Kuvvetleri Özel Kuvvetlerinin (Navy SEALs) aşırı stres durumlarında kullandığı bir tekniktir ve güçlü parasempatik sinir sistemi aktivasyon etkisine sahiptir.

Teknik 3: Cinsel İlişki Öncesi Nefes Rutini

Cinsel ilişkinin beklendiği durumlarda aşağıdaki rutini uygulayın:

1. Yalnız sessiz bir yerde (banyo da olabilir) 2 dakika uzatılmış nefes verme yapın.
2. İçinizden "Güvendeyim. Bedenim gevşek" cümlesini tekrarlayın.
3. İki omzunuzu bilinçli olarak aşağı indirin ve çene gerginliğini bırakın.
4. Bu durumda cinsel ilişkiye başlayın.

Cinsel ilişki sırasında da uyarılma yükseldiğinde uzatılmış nefes vermeye dönün. Başlangıçta bilinçli çaba gerektirir ancak 6-8 haftalık pratikle otomatik bir yanıt haline gelir.

6. Farkındalık ve Duyusal Odaklanma

Farkındalık (Mindfulness), şimdiki anın deneyimine yargılamadan dikkat yöneltmektir. Cinsel bağlamda farkındalık, kaygının tetiklediği "seyirci rolünün" doğrudan panzehiridir.

Neden Farkındalık?

Performans kaygısının temel sorunu şimdiki anda olmamaktır. Kaygılı erkeğin zihni geçmişte ("geçen sefer erken boşaldım") veya gelecektedir ("bu sefer de erken boşalırsam ne olur") ve şu anki duyusal deneyimle bağlantısı kesilmiştir.

Bossio ve arkadaşlarının (2017) Sexual Medicine araştırmasında, farkındalık temelli grup terapisinin cinsel fonksiyon sorunları olan erkeklerin cinsel tatmini ve cinsel fonksiyonunu anlamlı ölçüde iyileştirdiği gösterilmiştir. Kilit mekanizma "düşüncelerden duyumlara" dikkat yöneltme değişikliğiydi.

Teknik 1: Duyusal Çapalama

Cinsel ilişki sırasında kaygılı düşünceler belirdiğinde, aşağıdaki duyumlardan birine bilinçli olarak odaklanın:

• Dokunma: Partnerinizin cilt sıcaklığını, dokusunu, basıncını ayrıntılı olarak hissedin.
• İşitme: Partnerinizin nefes sesine, çevresel seslere kulak verin.
• Görme: Partnerinizin yüz ifadesini, vücut hareketlerini gözlemleyin.
• İç duyum: Kendi uyarılma düzeyinizi, kalp atışınızı, nefesinizi yargılamadan gözlemleyin.

Kaygılı düşünceler tekrar geldiğinde (ve mutlaka tekrar gelecektir), bastırmaya çalışmayın. "Bir düşünce var" diye fark edin ve dikkati tekrar duyumlara çevirin. Farkındalığın özü budur.

Teknik 2: Duyusal Odaklanma Egzersizi (Sensate Focus)

Masters & Johnson tarafından geliştirilen duyusal odaklanma egzersizi, performans kaygısı tedavisinde en çok doğrulanmış davranışsal tekniklerden biridir. Temel prensip, cinsel ilişkinin hedefini "performans"tan "deneyim"e dönüştürmektir.

Aşama 1 (1-2. Hafta): Genital Olmayan Dokunma

Partnerinizle sırayla sırt, kol, bacak, yüz gibi genital olmayan bölgeleri nazikçe keşfedin. Genital temas veya cinsel ilişki açıkça yasaklanır. Bu "kural" performans baskısını ortadan kaldırır. Amaç saf olarak duyumları hissetmektir.

Aşama 2 (3-4. Hafta): Genital Bölge Dahil Dokunma

Genital bölgeyi dahil edin ancak orgazm veya cinsel ilişkiyi hedeflemeyin. Hala duyumları keşfetmek tek amaçtır. Ereksiyon olması veya kaybolması, uyarılmanın artması veya azalması — tüm değişiklikleri yargılamadan gözlemleyin.

Aşama 3 (5-6. Hafta): Kademeli Entegrasyon

Cinsel ilişkiyi dahil edin ancak hala performans değil duyumlara odaklanın. Gerektiğinde durun, nefes alın ve duyumlara geri dönün.

Teknik 3: Günlük Farkındalık Pratiği

Cinsel ilişki sırasındaki farkındalık yeteneği günlük pratikle doğru orantılıdır. Her gün 5-10 dakika farkındalık meditasyonu önerilir:

1. Rahat bir şekilde oturun.
2. Dikkatinizi nefesinize yöneltin.
3. Düşünceler geldiğinde yargılamadan nefese geri dönün.
4. Bunu tekrarlayın.

Brotto ve arkadaşlarının (2016) meta-analizine göre, düzenli farkındalık pratiği cinsel fonksiyon sorunlarında orta-büyük etki boyutu (Cohen's d = 0,5-0,8) göstermiştir.

7. Özgüven Oluşturma: Kademeli Yaklaşım

Performans kaygısının karşısında cinsel özgüven bulunur. Bu özgüven "ben doğuştan özgüvenli biriyim" şeklinde bir kişilik özelliği değil, tekrarlanan başarı deneyimleri aracılığıyla oluşturulan öğrenilmiş bir beklentidir.

Strateji 1: Küçük Başarılar Biriktirme

BDT'de buna "kademeli maruz bırakma (graded exposure)" denir. Kaygı yaratan duruma küçük adımlarla maruz kalarak her aşamada başarı deneyimi biriktirmektir.

• Seviye 1: Yalnız başına, gevşek durumda kendi kendine uyarım. Hedef: Kaygısız uyarılmayı deneyimleme.
• Seviye 2: Yalnız başına dur-başlat tekniği pratiği. Hedef: "Uyarılmayı kontrol edebiliyorum" deneyimi.
• Seviye 3: Partnerle genital olmayan duyusal odaklanma. Hedef: Performans baskısız yakın temas deneyimi.
• Seviye 4: Partnerle genital bölge dahil duyusal odaklanma. Hedef: Cinsel temasta gevşemeyi sürdürme.
• Seviye 5: Partnerle cinsel ilişkide teknikleri entegre etme. Hedef: Pratikte kontrol yeteneğini doğrulama.

Her seviyede yeterli özgüven oluşana kadar (en az 3-5 başarılı deneyim) bir sonraki seviyeye geçmeyin. Acele etmek ters etki yaratır.

Strateji 2: Başarı Kaydı Tutma

Her pratikten sonra şunları kaydedin:

• Kaygı düzeyi (başlamadan önce / bittikten sonra, 1-10 puan)
• İyi giden noktalar (ne kadar küçük olursa olsun)
• Kullanılan teknikler ve etkileri
• Öznel kontrol hissi (1-10 puan)

Bu kayıt "hiçbir şey değişmedi" bilişsel çarpıtmasına karşı nesnel kanıt oluşturur. 2, 4, 8 hafta önceki kayıtlarla karşılaştırıldığında ilerleme net şekilde görülür.

Strateji 3: Partnerle İletişim

Araştırmalar, partnerinize endişelerinizi açıkça paylaşmanın tek başına kaygıyı anlamlı ölçüde azalttığını göstermektedir (Perelman, 2006). Şu konuşma noktalarını referans alabilirsiniz:

• "Süreyi uzatmak için antrenman yapıyorum. Anlayışın ve desteğin büyük yardım oluyor."
• "Bazen durup nefes almam gerekebilir. Bu, kontrolü pratik etme sürecimin bir parçası."
• "Sonuçtan çok sürece odaklanmak istiyorum. Birlikte keyif almak en önemlisi."

Strateji 4: Bedensel Antrenmanla Özgüven Temeli Oluşturma

Kegel egzersizi, nefes teknikleri ve dur-başlat tekniği gibi bedensel antrenmanlar sadece kasları güçlendirmenin ötesinde etki yaratır. "Bedenimi kontrol etmek için somut araçlarım var" bilinci performans kaygısını doğrudan azaltır. Psikolojik stratejilerin ve bedensel antrenmanın birbirini güçlendirdiği bu sinerji etkisi kritik öneme sahiptir.

8. Pratikte Uygulama: 8 Haftalık Program

Yukarıdaki tüm stratejileri entegre eden 8 haftalık performans kaygısını aşma programı. Günde 15-20 dakika yeterlidir.

1-2. Hafta: Farkındalık ve Temel Oluşturma

• Sabah (5 dk): Uzatılmış nefes verme 5 dakika. Otonom sinir sistemi gevşeme temeli oluşturma.
• Akşam (10 dk): Bilişsel çarpıtma günlüğü (olumsuz düşünce → çarpıtma türü → alternatif düşünce). Gevşek durumda kendi kendine uyarım pratiği (Seviye 1).

3-4. Hafta: Araç Geliştirme

• Sabah (5 dk): Kutu nefesi 4 döngü + Farkındalık meditasyonu 3 dakika.
• Akşam (10 dk): Dur-başlat tekniği + Nefes entegrasyonu pratiği (Seviye 2). Bilişsel yeniden yapılandırma çalışması.

5-6. Hafta: Partner Entegrasyonu

• Sabah (5 dk): Farkındalık meditasyonu 5 dakika (duyusal çapalama dahil).
• Akşam (15 dk): Partnerle duyusal odaklanma egzersizi (Seviye 3-4). Davranışsal deney: partnerinize endişelerinizi paylaşma.

7-8. Hafta: Pratikte Uygulama

• Sabah (5 dk): Cinsel ilişki öncesi nefes rutini pratiği. Olumlu iç konuşma.
• Akşam (15 dk): Partnerle pratikte uygulama (Seviye 5). Cinsel ilişki sırasında nefes, farkındalık, duyusal odaklanma entegrasyonu. Başarı kaydı yazma.

Sürdürme Aşaması (9. Haftadan sonra)

• Haftada 3-4 kez farkındalık meditasyonu (5 dk)
• Haftada 3-4 kez nefes pratiği (5 dk)
• Gerektiğinde bilişsel yeniden yapılandırma
• Ayda 1-2 kez duyusal odaklanma egzersizi (partnerle)

Ventus ve arkadaşlarının (2019) sistematik derlemesine göre, davranışsal terapi ile bilişsel stratejileri birleştiren programlar 12 ay takip sonrasında da iyileşmeyi sürdürmektedir. Sürdürme antrenmanına devam edildiğinde etki uzun vadeli olarak stabilize olur.

Kaynakça

• Bancroft, J., & Janssen, E. (2000). The dual control model of male sexual response. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 24(5), 571-579.
• Barlow, D. H. (1986). Causes of sexual dysfunction: The role of anxiety and cognitive interference. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 54(2), 140-148.
• Bossio, J. A., ve ark. (2017). Mindfulness-based group therapy for men with situational erectile dysfunction. Sexual Medicine, 5(4), e245-e253.
• Brotto, L. A., ve ark. (2016). Mindfulness-based treatments for sexual difficulties. Current Sexual Health Reports, 8(4), 246-254.
• Corretti, G., & Baldi, I. (2007). The relationship between anxiety disorders and sexual dysfunction. Psychiatric Times, 24(9), 58-63.
• Gillman, N., & Gillman, M. (2020). Premature ejaculation: aetiology and treatment strategies. Medical Sciences, 8(4), 52.
• Laumann, E. O., ve ark. (1999). Sexual dysfunction in the United States. JAMA, 281(6), 537-544.
• Ma, X., ve ark. (2017). The effect of diaphragmatic breathing on attention, negative affect and stress in healthy adults. Frontiers in Psychology, 8, 874.
• Masters, W. H., & Johnson, V. E. (1970). Human Sexual Inadequacy. Little, Brown.
• McCabe, M. P. (2005). The role of performance anxiety in the development and maintenance of sexual dysfunction in men and women. International Journal of Stress Management, 12(4), 379-388.
• Perelman, M. A. (2006). A new combination treatment for premature ejaculation. Journal of Sexual Medicine, 3(6), 1004-1012.
• Rowland, D. L., & Cooper, S. E. (2011). Practical tips for sexual counseling and psychotherapy in premature ejaculation. Journal of Sexual Medicine, 8(s4), 342-352.
• Ventus, D., ve ark. (2019). Behavioural and psychotherapy treatments for premature ejaculation. Sexual Medicine Reviews, 8(2), 341-352.
• Waldinger, M. D. (2002). The neurobiological approach to premature ejaculation. Journal of Urology, 168(6), 2359-2367.
• Waldinger, M. D., ve ark. (2005). A multinational population survey of intravaginal ejaculation latency time. Journal of Sexual Medicine, 2(4), 492-497.

← Blog'a Dön