Erkekler İçin Kegel Egzersizi: Pelvik Taban Eğitimi Kapsamlı Rehber (2026)

Pelvik taban anatomisinden kas bulma yöntemlerine, başlangıç-orta-ileri düzey rutinlerden yaygın hatalara ve erken boşalma bağlantısına kadar — bilimsel araştırmalara dayanan erkek kegel egzersizinin tüm yönlerini kapsayan rehber.

1. Kegel Egzersizi Nedir

Kegel egzersizi, 1948 yılında Amerikalı jinekolog Dr. Arnold Kegel tarafından kadınlarda idrar kaçırma tedavisi amacıyla geliştirilen pelvik taban kas güçlendirme egzersizidir. Onlarca yıllık araştırmalar sonucunda, bu egzersizin erkeklerin cinsel sağlığı üzerinde de güçlü etkilere sahip olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

Kegel egzersizinin prensibi basittir: pelvik tabanı oluşturan kas grubunu bilinçli olarak kasıp gevşeterek bu kasların gücünü, dayanıklılığını ve kontrol kabiliyetini artırmak. Tıpkı spor salonunda biceps çalıştığınız gibi, pelvik taban kaslarını da sistematik antrenmanla güçlendirebilirsiniz.

Erkeklerde kegel egzersizinin önemli olmasının nedeni, pelvik taban kaslarının boşalma sürecinde kritik bir rol oynamasıdır. 2014 yılında Pastore ve arkadaşlarının Therapeutic Advances in Urology dergisinde yayımladığı çığır açan araştırmada, 12 haftalık pelvik taban rehabilitasyon programına katılan erken boşalma hastalarının %82,5'inin boşalma kontrolü kazandığı ve ortalama vajinal içi boşalma gecikme süresinin (IELT) 39,8 saniyeden 146,2 saniyeye — yaklaşık 4 kat — arttığı gösterilmiştir.

Bu egzersiz ilaç ya da ameliyat gerektirmeden, günde sadece 10-15 dakikalık yatırımla yapılabildiği için erken boşalma tedavisinde birinci basamak seçenek olarak yaygın şekilde önerilmektedir. Avrupa Üroloji Derneği (EAU) kılavuzlarında da davranışsal tedavinin bir parçası olarak pelvik taban egzersizleri tavsiye edilmektedir.

2. Pelvik Taban Anatomisi: Erkeğin Gizli Kası

Etkili bir pelvik taban eğitimi için öncelikle ilgili anatomiyi anlamak önemlidir. Pelvik taban tek bir kas değil, pelvis tabanını ağ gibi kaplayan kas ve bağ dokusu kompleksidir.

Temel Kas Yapıları

Erkek pelvik tabanı üç ana kas katmanından oluşur:

• Bulbokavernöz kas (BC kası): Penis tabanını sarar ve boşalma sırasında ritmik kasılarak semenin atılmasını sağlar. Bu kasın güçlendirilmesi boşalma refleksi kontrolüne doğrudan katkıda bulunur. Kegel egzersizinde en önemli hedef kastır.
• İskiyokavernöz kas (IC kası): Penisin kavernöz cisimlerini sarar ve ereksiyonun sürdürülmesinde kritik rol oynar. Bu kas kasıldığında kavernöz cisim içindeki kan tutulur ve ereksiyon sertliği artar.
• Levator ani (Kaldırıcı kas): Pelvik tabanın en büyük kasıdır ve pubokoksigeal kas (PC kası), iliokoksigeal kas ve puborektal kas olmak üzere üç bölümden oluşur. PC kası özellikle idrar kontrolü ve boşalma kontrolünde görev yapar.

Pelvik Taban Kaslarının İşlevleri

Bu kas grubu çeşitli işlevler yerine getirir:

• İdrar kontrolü: İdrar akışının başlatılması ve durdurulmasında görev alır.
• Boşalma kontrolü: Boşalma refleksinin başlangıcını ve yoğunluğunu düzenler. Güçlü pelvik taban kasları boşalma eşiğinde "fren" işlevi görebilir.
• Ereksiyon desteği: Kavernöz cisim içindeki kan akışını koruyarak ereksiyon sertliğine ve süresine katkıda bulunur.
• Bağırsak fonksiyonu: Dışkılama sürecinde anal sfinkterle koordineli çalışır.
• Gövde stabilizasyonu: Derin karın kasları, diyafram ve multifidus kasıyla birlikte çekirdek (core) stabilitesine katkı sağlar.

2005 yılında Dorey ve arkadaşlarının BJU International'da yayımladığı araştırmada, pelvik taban antrenmanının erektil disfonksiyon hastalarının %40'ında normal ereksiyon fonksiyonunu geri kazandırdığı ve ek %35'inde anlamlı iyileşme sağladığı gösterilmiştir. Bu, pelvik tabanın yalnızca idrar kontrolüyle ilgili bir kas olmadığını, erkek cinsel sağlığının genelinde kritik bir role sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

3. Pelvik Taban Kaslarını Bulmanın 3 Yolu

Kegel egzersizinin ilk ve en kritik adımı, PC kası eğitiminin hedefi olan pelvik taban kaslarını doğru şekilde tanımlamaktır. Birçok erkek karın veya kalça kaslarını bunların yerine kasma hatasını yapar. Aşağıdaki üç yöntemle doğru kasları bulun.

Yöntem 1: İdrar Akışını Durdurma Testi

İdrar yaparken akışı ortasında durdurmaya çalışın. Bu sırada kullandığınız kaslar pelvik taban kaslarıdır. İdrar akışı tamamen durursa doğru kasları aktive etmişsiniz demektir.

Önemli uyarı: Bu yöntem yalnızca kas tespiti amacıyla kullanılmalıdır. Alışkanlık haline getirerek düzenli olarak idrar akışını kesmek mesane fonksiyonlarında sorunlara yol açabilir. Tespiti yaptıktan sonra idrar sırasında egzersiz yapmayın.

Yöntem 2: Testisleri Kaldırma

Ayakta dururken ellerinizi kullanmadan testisleri yukarı doğru çekmeye çalışın. Pelvik taban kasları kasıldığında testisler ve penis tabanı hafifçe yukarı doğru çekilir. Ayna karşısında yaparsanız hareketi gözle de görebilirsiniz.

Yöntem 3: Gaz Tutma Simülasyonu

Gaz çıkışını tutuyormuş gibi anüs çevresindeki kasları sıkın. Bu sırada anüsle birlikte penis tabanına doğru bir çekilme hissi duymalısınız. Karın, kalça ve uyluk kasları gevşek kalmalı, nefes de doğal şekilde devam etmelidir.

Üç yöntemin hepsinde ortak olarak hissetmeniz gereken duyum "pelvik tabanın yukarı doğru kaldırılması" hissidir. Başlangıçta bu his zayıf olabilir ancak pratikle giderek netleşir.

4. Başlangıç Rutini (1-4. Hafta)

Pelvik taban kaslarınızı bulduktan sonra sistematik bir erkek kegel egzersizi programına başlama zamanı. Başlangıç aşamasında kas farkındalığı ve temel kasılma yeteneğini geliştirmeye odaklanılır.

1. Hafta: Kas Farkındalığı ve Temel Kasılma

Egzersiz A — Hızlı Kasılma (Fast Twitch)

1. Rahat bir şekilde sırtüstü yatın.
2. Pelvik taban kaslarınızı olabildiğince güçlü şekilde 1-2 saniye kasın.
3. 2-3 saniye tamamen gevşetin.
4. 10 tekrar x 3 set, setler arası 30 saniye dinlenme.
5. Günde 2 kez (sabah ve akşam) uygulayın.

Hızlı kasılmalar, boşalma refleksini engellemek için gerekli hızlı kasılan lifleri (fast-twitch fibers) çalıştırır. Kritik anlarda hızlı tepki verme yeteneğini geliştirmek amaçlanır.

Egzersiz B — Sürekli Kasılma (Sustained Hold)

1. Pelvik taban kaslarınızı kasın ve 3 saniye tutun.
2. 3 saniye tamamen gevşetin.
3. 8 tekrar x 2 set, setler arası 30 saniye dinlenme.
4. Günde 2 kez uygulayın.

Sürekli kasılmalar, uzun süreli kontrol sağlayan yavaş kasılan lifleri (slow-twitch fibers) çalıştırır. Cinsel uyarılma süresince pelvik taban kaslarını kontrol etme dayanıklılığını geliştirir.

2-4. Hafta: Kademeli Güçlendirme

Her hafta zorluk seviyesini aşağıdaki gibi artırın:

• 2. Hafta: Hızlı kasılma 12 tekrar x 3 set + Sürekli kasılma 4sn tutma, 10 tekrar x 2 set
• 3. Hafta: Hızlı kasılma 15 tekrar x 3 set + Sürekli kasılma 5sn tutma, 10 tekrar x 3 set
• 4. Hafta: Hızlı kasılma 15 tekrar x 3 set + Sürekli kasılma 6sn tutma, 12 tekrar x 3 set

Egzersiz C — Bilinçli Gevşeme (1. Haftadan itibaren)

Her setin ardından 30-45 saniye boyunca pelvik taban kaslarınızı bilinçli olarak tamamen gevşetin. Erken boşalma hastalarının önemli bir kısmında pelvik taban kaslarının aşırı gergin (hipertonik) olması nedeniyle, gevşeme yeteneği kasılma yeteneği kadar önemlidir. Rosenbaum'un (2007) araştırmasına göre, kronik pelvik taban aşırı gerginliği erken boşalmanın başlıca nedenlerinden biridir.

5. Orta Düzey Rutin (5-8. Hafta)

4 haftalık temel antrenmanı tamamladıktan sonra, pelvik taban eğitiminin etkisini maksimize etmek için yoğunluğu ve karmaşıklığı artırma zamanı gelmiştir.

Pozisyon Değişikliği Antrenmanı

Başlangıçta sırtüstü pozisyonda çalıştınız, ancak orta düzeyden itibaren farklı pozisyonlarda antrenman yapılır. Pozisyon değiştiğinde yerçekiminin etkisi farklılaşarak kaslara daha fazla yük biner.

• 5. Hafta: Oturma pozisyonu (sandalyede dik oturarak)
• 6. Hafta: Ayakta durma pozisyonu
• 7. Hafta: Yürürken (günlük aktiviteler sırasında)
• 8. Hafta: Tüm pozisyonları dönüşümlü kullanma

Orta Düzey Egzersiz Programı

Egzersiz D — Uzatılmış Sürekli Kasılma

1. Pelvik taban kaslarınızı kasın ve 8-10 saniye tutun.
2. 8-10 saniye tamamen gevşetin.
3. 12 tekrar x 3 set.

Egzersiz E — Kademeli Kasılma (Staircase Contraction)

1. Pelvik taban kaslarını %25 şiddetle kasın. 2 saniye tutun.
2. %50 şiddete yükseltin. 2 saniye tutun.
3. %75 şiddete yükseltin. 2 saniye tutun.
4. %100 maksimum şiddet. 3 saniye tutun.
5. Ters sırayla %75 → %50 → %25 → tam gevşeme.
6. 8 tekrar x 2 set.

Kademeli kasılma, kasın ince motor kontrolünü geliştirir. Cinsel ilişki sırasında boşalma refleksi yaklaştığında, maksimum kasılma yerine kısmi kasılmayla kontrol sağlama yeteneği pratikte son derece değerlidir.

Egzersiz F — Dayanıklılık Kasılması

1. Pelvik taban kaslarını %50-60 şiddetle kasın.
2. Mümkün olduğunca uzun tutun (hedef: 20-30 saniye).
3. Tam gevşeme sonrası 30 saniye dinlenme.
4. 5 tekrar x 2 set.

La Pera & Nicastro'nun (1996) araştırmasında, pelvik taban dayanıklılık antrenmanının boşalma kontrolünde saf güç antrenmanından daha yüksek etki gösterdiği bulunmuştur. Gerçek cinsel ilişkide kısa ve güçlü kasılmalardan ziyade orta şiddette sürekli kontrol daha pratiktir.

6. İleri Düzey Rutin (9-12. Hafta)

8 haftalık temel ve orta düzey antrenmanı tamamladıysanız, artık PC kası eğitimini gerçek duruma yakın koşullarda uygulamaya geçiş zamanı geldi.

Fonksiyonel Antrenman: Uyarılma Durumunda Kegel

Şimdiye kadarki antrenmanlar uyarılmamış durumda gerçekleştirildi. Ancak kegel egzersizinin gerçekten gerekli olduğu an, cinsel uyarılmanın yüksek olduğu andır. İleri düzeyde bu boşluğu kapatan antrenman yapılır.

1. Kendi kendinize uyarımla uyarılma durumu oluşturun (1-10 ölçeğinde 5-6 puan).
2. Uyarılmış durumda 10 hızlı kasılma yapın.
3. Ardından 5-8 saniyelik sürekli kasılma 5 kez yapın.
4. Uyarılma yükseldiğinde (7-8 puan) güçlü kasılmayla uyarılmayı düşürme pratiği yapın.
5. Bu döngüyü 3-4 kez tekrarlayın.

Bu antrenman, kegel egzersizi ile dur-başlat tekniğinin birleşimidir ve gerçek cinsel ilişkide pelvik taban kaslarını kullanma becerisini doğrudan çalıştırır.

İleri Düzey Egzersiz Programı

Egzersiz G — Ters Kegel (Reverse Kegel)

Normal kegel kasılma ise, ters kegel bilinçli gevşeme ve genişlemedir. İdrar yapmaya başlıyormuş gibi pelvik taban kaslarını aşağıya doğru nazikçe itme hissidir.

1. Pelvik taban kaslarını nazikçe aşağı doğru genişletin (ıkınmadan).
2. 5-8 saniye tutun.
3. Doğal duruma dönün.
4. 8 tekrar x 2 set.

Ters kegel, pelvik tabanın aşırı gerginliğini giderir ve kasılma-gevşemenin tüm hareket aralığını kullanma yeteneğini geliştirir. Anderson ve arkadaşlarının (2006) Stanford Protokolü araştırmasında, ters kegel (gevşeme antrenmanı) kronik pelvik ağrı ve ilişkili cinsel fonksiyon sorunlarının iyileştirilmesinde anlamlı etki göstermiştir.

Egzersiz H — Nefes Koordineli Kegel

1. 4 saniye burnunuzdan derin nefes alırken ters kegel (gevşeme genişleme).
2. 6 saniye ağızdan yavaşça nefes verirken kegel kasılma.
3. 10 tekrar x 3 set.

Bu egzersiz nefes ve pelvik tabanı koordine ederek, cinsel ilişki sırasında yalnızca nefes düzeniyle pelvik taban kaslarının otomatik olarak uygun şekilde yanıt vermesini sağlar. Pratikte son derece güçlü bir tekniktir.

Egzersiz I — Maksimum Kasılma Testi

2 haftada bir kez, maksimum kasılma sürenizi ölçün. Pelvik taban kaslarını olabildiğince güçlü kasın ve artık tutamayacak duruma gelene kadar geçen süreyi kaydedin. Bu sizin güç kıyaslamanızdır. 12. haftada başlangıca göre 2-3 kat iyileşme bekleyebilirsiniz.

7. Yaygın Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kegel egzersizi basit görünse de yanlış yöntemle yapıldığında etkisiz olabilir veya durumu kötüleştirebilir. Erkek kegel egzersizinde en sık yapılan hatalar şunlardır.

Hata 1: Yanlış Kas Kullanımı

En yaygın ve en ciddi hatadır. Karın kası (rektus abdominis), kalça kası (gluteus) veya iç uyluk kaslarını (adduktör) kasarken kegel yaptığını sanan birçok erkek vardır. Kontrol yöntemi: bir elinizi karnınıza, diğerini kalçanıza koyun ve kasılın. Her iki bölgede de hareket olmamalıdır.

Hata 2: Nefes Tutma

Pelvik taban kaslarını kasarken bilinçsizce nefes tutmak son derece yaygındır. Bu, karın içi basıncı artırarak pelvik tabana gereksiz aşağı yönlü baskı uygular ve doğru kasılmayı engeller. Nefes her zaman doğal şekilde devam etmelidir.

Hata 3: Aşırı Antrenman

Hevesle günde birçok kez, yüzlerce tekrar yapan erkekler vardır. Pelvik taban kasları da diğer kaslar gibi dinlenmeye ihtiyaç duyar. Aşırı antrenman kas yorgunluğuna yol açarak kontrol yeteneğini geçici olarak düşürebilir. Günde 2-3 seans, toplam 15 dakikayı aşmamak uygun seviyedir.

Hata 4: Gevşeme Antrenmanını İhmal Etme

Yalnızca kasılmaya odaklanıp gevşemeyi göz ardı etmek ciddi bir hatadır. Daha önce belirtildiği gibi, erken boşalma hastalarının önemli bir bölümünde pelvik taban kasları aşırı gergindir (Pastore ve ark., 2014). Aşırı gergin kaslar boşalmayı kolaylaştırabilir, bu nedenle bilinçli gevşeme kasılma kadar önemlidir.

Hata 5: Tutarlılık Eksikliği

1-2 hafta yoğun çalışıp sonuç hemen görülmeyince bırakmak en yaygın başarısızlık nedenidir. Pelvik taban antrenmanı en az 4-6 hafta sonra değişim hissettirmeye başlar ve 8-12. haftada anlamlı sonuçlar ortaya çıkar. Her gün düzenli devam etmek anahtardır.

Hata 6: İdrar Sırasında Tekrarlı Egzersiz

İdrar akışını durdurma testi yalnızca kas tespiti için kullanılmalıdır. Alışkanlık haline getirmek eksik mesane boşaltma, idrar yolu enfeksiyonu riskinde artış ve mesane fonksiyon bozukluğuna yol açabilir.

8. Beklenen Sonuçlar ve Zaman Çizelgesi

Sistematik pelvik taban eğitimine başladığınızda ne zaman hangi değişiklikleri bekleyebilirsiniz? Klinik araştırmalara dayanan gerçekçi bir zaman çizelgesi sunuyoruz.

1-2. Hafta: Farkındalık Aşaması

Pelvik taban kaslarının konumu ve kasılma hissi giderek netleşir. Günlük yaşamda bile pelvik taban kaslarının varlığını hissetmeye başlarsınız. Boşalma kontrolünde henüz somut bir değişiklik yoktur.

3-4. Hafta: Temel Güç Gelişimi

Kasılma gücü ve tutma süresi belirgin şekilde artar. İdrar yaparken akışın başlatılması ve sonlandırılması daha hızlı ve kesin hale gelir. Bazı erkekler ereksiyon sertliğinde hafif iyileşme bildirmektedir.

5-8. Hafta: İşlevsel Değişiklikler

Boşalma kontrolüne duyulan öznel güven artar. Cinsel uyarılma sırasında pelvik taban kaslarını bilinçli olarak kasabilir hale gelirsiniz. Birçok erkek bu dönemde ilk somut iyileşmeyi deneyimler. Dorey ve arkadaşlarının (2005) araştırmasında 6. hafta civarında anlamlı değişiklikler gözlemlenmeye başlamıştır.

9-12. Hafta: Anlamlı Sonuçlar

Pastore ve arkadaşlarının (2014) araştırmasında en dramatik iyileşmenin görüldüğü dönemdir. IELT'de anlamlı artış, boşalma kontrol yeteneğinde belirgin iyileşme ve ereksiyon fonksiyonunda gelişme bu dönemde yoğunlaşır. Erkeklerin çoğu "öncesinden kesinlikle farklı" olduğunu hisseder.

3-6. Ay: Stabilizasyon ve Otomatikleşme

Teknikler giderek otomatikleşir. Cinsel ilişki sırasında bilinçli çaba göstermeden pelvik taban kasları uygun şekilde tepki vermeye başlar. Bu dönemde sürdürme antrenmanına (haftada 3-4 kez) geçilebilir.

Bilimsel Veriler

• IELT artışı: Ortalama 39,8sn → 146,2sn (yaklaşık 3,7 kat, Pastore ve ark., 2014)
• Başarı oranı: 12 haftalık programı tamamlayanların %82,5'i boşalma kontrolü kazandı (Pastore ve ark., 2014)
• Ereksiyon fonksiyonu: %40'ında normal fonksiyon geri kazanımı, ek %35,5'inde anlamlı iyileşme (Dorey ve ark., 2005)
• Kalıcılık: 12 ay sonra bile iyileşme devam etti (Ventus ve ark., 2019 sistematik derleme)

9. Kegel Egzersizi ve Erken Boşalma İlişkisi

Kegel egzersizinin erken boşalmayı iyileştirmede neden etkili olduğu sorusu önemlidir. Basitçe "kas güçlenince kontrol sağlanır" açıklamasının ötesinde daha derin mekanizmalar devrededir.

Mekanizma 1: Boşalma Refleksini Engelleme

Boşalma bir reflekstir. Uyarılma belirli bir seviyeye ("geri dönüşü olmayan nokta") ulaştığında, otonom sinir sistemi pelvik taban kaslarının ritmik kasılmasını tetikleyerek boşalma gerçekleşir. Güçlü pelvik taban kasları bu refleksif kasılmaya aktif olarak karşı koyabilir. Tıpkı hapşırma geldiğinde burnunuzu sıkıca tutarak baskılayabildiğiniz gibi benzer bir prensiptir.

Mekanizma 2: İnterosepsiyon Gelişimi

Düzenli kegel egzersizi pelvik bölgedeki beden duyumu farkındalığını (interosepsiyon) önemli ölçüde artırır. Bu, cinsel uyarılma düzeyini daha doğru izleyebilmenizi sağlar ve "geri dönüşü olmayan nokta" yaklaşmadan önce müdahale etmenize yeterli zaman tanır.

Mekanizma 3: Aşırı Gerginliği Giderme

Daha önce belirtildiği gibi, birçok erken boşalma yaşayan erkekte pelvik taban kasları kronik olarak gergindir. Bu aşırı gerginlik durumunda kaslar zaten kasılmış durumdan başladığından, ek uyarılmayla boşalma refleksi kolayca tetiklenir. Kegel egzersizi (özellikle gevşeme antrenmanı ve ters kegel) bu aşırı gerginliği gidererek normal kasılma-gevşeme aralığını yeniden kazandırır.

Mekanizma 4: Otonom Sinir Sistemi Düzenlemesi

Nefes koordineli kegel egzersizi parasempatik sinir sistemini aktive eder. Boşalma sempatik sinir sistemi tarafından yönetildiğinden, parasempatik aktivasyon boşalma refleksini geciktirmede doğrudan etkilidir. Lavoisier ve arkadaşlarının (2014) araştırmasında pelvik taban kasılmasının otonom sinir sistemi dengesini etkilediği doğrulanmıştır.

Mekanizma 5: Özgüven Oluşturma

Psikolojik boyut da göz ardı edilemez. "Bedenimi kontrol edecek somut bir aracım var" bilinci performans kaygısını azaltır ve bu da boşalma kontrolü iyileşmesiyle sonuçlanan olumlu bir döngü yaratır.

Kegel + Diğer Tekniklerin Sinerjisi

Kegel egzersizi tek başına etkili olmakla birlikte, diğer tekniklerle birleştirildiğinde sinerji etkisi ortaya çıkar:

• Kegel + Dur-Başlat: Uyarımı durdururken aynı anda kegel kasılması uygulamak uyarılmanın daha hızlı düşmesini sağlar.
• Kegel + Nefes Tekniği: Nefes koordineli kegel, otonom sinir sistemi düzenleme etkisini ikiye katlar.
• Kegel + Farkındalık: Pelvik taban kaslarına duyulan artan farkındalık genel beden farkındalığı (mindfulness) gelişimine yol açar.

Ventus ve arkadaşlarının (2019) Sexual Medicine Reviews'deki sistematik derlemesinde, pelvik taban egzersizini davranışsal tekniklerle (dur-başlat, nefes teknikleri vb.) birleştiren programların tek teknikten anlamlı ölçüde daha yüksek etki gösterdiği bulunmuştur.

Kaynakça

• Anderson, R. U., ve ark. (2006). Integration of myofascial trigger point release and paradoxical relaxation training treatment of chronic pelvic pain in men. Journal of Urology, 176(4), 1534-1539.
• Dorey, G., ve ark. (2005). Pelvic floor exercises for erectile dysfunction. BJU International, 96(4), 595-597.
• Kegel, A. H. (1948). Progressive resistance exercise in the functional restoration of the perineal muscles. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 56(2), 238-248.
• La Pera, G., & Nicastro, A. (1996). A new treatment for premature ejaculation: the rehabilitation of the pelvic floor. Journal of Sex & Marital Therapy, 22(1), 22-26.
• Lavoisier, P., ve ark. (2014). Pelvic-floor muscle rehabilitation in erectile dysfunction and premature ejaculation. Physical Therapy, 94(12), 1731-1743.
• Pastore, A. L., ve ark. (2014). Pelvic floor muscle rehabilitation for patients with lifelong premature ejaculation. Therapeutic Advances in Urology, 6(3), 83-88.
• Porst, H., ve ark. (2007). The premature ejaculation prevalence and attitudes (PEPA) survey. European Urology, 51(3), 816-824.
• Rosenbaum, T. Y. (2007). Pelvic floor involvement in male and female sexual dysfunction and the role of pelvic floor rehabilitation in treatment. Journal of Sexual Medicine, 4(1), 4-13.
• Ventus, D., ve ark. (2019). Behavioural and psychotherapy treatments for premature ejaculation. Sexual Medicine Reviews, 8(2), 341-352.

← Blog'a Dön