Prestatieangst in Bed: Oorzaken, Wetenschap en Hoe Je Het Overwint (2026)

Een diepgaande, wetenschappelijk onderbouwde gids over seksuele prestatieangst bij mannen. Van de neurobiologie achter de angst-PE-cyclus tot bewezen technieken uit de cognitieve gedragstherapie, ademhalingsoefeningen en mindfulness. Inclusief een stapsgewijs plan om je zelfvertrouwen terug te bouwen.

1. Wat is seksuele prestatieangst?

Seksuele prestatieangst is de angst om niet goed genoeg te presteren tijdens seks. Het is een specifieke vorm van faalangst die zich richt op de slaapkamer en die een verrassend groot aantal mannen treft. Volgens onderzoek van McCabe et al. (2010), gepubliceerd in The Journal of Sexual Medicine, ervaart naar schatting 9 tot 25 procent van alle mannen op enig moment in hun leven klinisch significante seksuele prestatieangst.

Prestatieangst in bed manifesteert zich op verschillende manieren. Sommige mannen ervaren het als een dwingende gedachte: "Ik ga te snel klaarkomen." Anderen merken het als een fysieke sensatie: een knoop in de maag, een versnelde hartslag, gespannen spieren. Weer anderen ervaren het als een gevoel van afstand, alsof ze naar zichzelf kijken in plaats van de situatie te beleven. In alle gevallen verschuift de aandacht van plezier en verbinding naar evaluatie en angst.

Het is essentieel om te begrijpen dat prestatieangst geen teken is van zwakte of een psychologisch defect. Het is een normale angstreactie die in de verkeerde context wordt geactiveerd. Hetzelfde mechanisme dat je beschermt tegen gevaar (het sympathische zenuwstelsel) wordt getriggerd door de anticipatie op falen in een intieme situatie. Het goede nieuws: net als elke angstreactie, is het trainbaar en overkombaar.

2. De angst-PE-cyclus: hoe angst ejaculatie versnelt

Het meest verwoestende aspect van seksuele prestatieangst is dat het een zelfvervullende profetie creert. De angst om te snel klaar te komen verhoogt de kans dat je te snel klaarkomt, wat de angst voor de volgende keer versterkt. Dit is de angst-PE-cyclus, en het begrijpen van de neurobiologie erachter is de eerste stap om hem te doorbreken.

Stap 1: Anticipatoire angst

Het begint al voor de seks. Je denkt aan de komende seksuele ontmoeting en je brein activeert herinneringen aan eerdere "mislukkingen." Het amygdala, het angstcentrum van je brein, signaleert gevaar. Dit is dezelfde reactie die ooit onze voorouders beschermde tegen roofdieren, maar nu wordt hij getriggerd door de anticipatie op seksueel falen.

Stap 2: Sympathische activatie

Het amygdala-signaal activeert het sympathische zenuwstelsel, de "vecht-of-vlucht"-modus. Er komt adrenaline en noradrenaline vrij. Je hartslag versnelt, je ademhaling wordt oppervlakkig, je spieren spannen aan. Onderzoek van Rowland & Cooper (2011) toont aan dat deze sympathische activatie de ejaculatiedrempel direct verlaagt. Met andere woorden: stress maakt je bekkenbodemspieren hypergevoelig voor de ejaculatiereflex.

Stap 3: Versnelde ejaculatie

Door de combinatie van verhoogde sympathische activatie, gespannen bekkenbodemspieren en verminderde lichaamsbewustzijn (je bent te druk met je angstgedachten om subtiele lichaamssignalen op te merken), verloopt de opwindingscurve versneld. De ejaculatie komt sneller dan gewenst.

Stap 4: Negatieve evaluatie

Na afloop evalueert je brein de situatie als bewijs van onbekwaamheid. Cognitieve vertekeningen versterken dit: catastroferen ("mijn partner verlaat me"), gedachtelezen ("zij vindt me zielig"), zwart-wit denken ("dit is weer compleet mislukt"). Deze negatieve evaluatie versterkt de anticipatoire angst voor de volgende keer, en de cyclus is rond.

Barlow (1986) beschreef dit mechanisme als de "spectatoring"-dynamiek: in plaats van deel te nemen aan de seksuele ervaring, word je een angstige toeschouwer van je eigen prestatie. Zijn onderzoek toonde aan dat dit observerendeperspectief de seksuele respons direct verstoort.

3. Oorzaken van prestatieangst bij mannen

Prestatieangst in bed ontstaat zelden door een enkele oorzaak. Het is meestal een samenspel van persoonlijke ervaringen, sociale invloeden en biologische factoren. Het identificeren van jouw specifieke triggers is belangrijk voor een gerichte aanpak.

Negatieve seksuele ervaringen

Een van de sterkste voorspellers van seksuele prestatieangst is het hebben meegemaakt van een "beschamende" seksuele ervaring. Dit kan een moment zijn waarop je te snel klaarkwam, je erectie verloor, of kritiek kreeg van een partner. Onderzoek van Bancroft et al. (2009) toont aan dat zelfs een enkele sterk negatieve ervaring voldoende kan zijn om een langdurig angstpatroon te creeren.

Onrealistische verwachtingen

Pornografie, sociale media en culturele mythen creeren extreem onrealistische verwachtingen over mannelijke seksuele prestatie. De gemiddelde IELT (intravaginale ejaculatielatentietijd) is 5,4 minuten volgens een multinationaal onderzoek van Waldinger et al. (2005). Dit staat in schril contrast met de uren durende seksuele marathons die in populaire media worden gepresenteerd. Wanneer je jezelf afmeet aan onrealistische standaarden, is faalangst vrijwel onvermijdelijk.

Relatiefactoren

De dynamiek binnen een relatie speelt een significante rol. Gebrek aan open communicatie over seksuele wensen en grenzen, impliciet of expliciet ervaren druk van een partner, relatieconflicten die de slaapkamer binnensijpelen, en een gebrek aan emotionele veiligheid kunnen allemaal bijdragen aan prestatieangst. Onderzoek van Rowland et al. (2010) bevestigt dat relatietevredenheid een sterke voorspeller is van seksueel functioneren.

Algemene angstproblemen

Mannen met een algemenere aanleg voor angst, zoals gegeneraliseerde angststoornis of sociale angst, hebben een verhoogd risico op seksuele prestatieangst. De neurobiologische mechanismen van angst zijn grotendeels hetzelfde, ongeacht het specifieke domein. Wat wel verschilt, is de trigger: voor sommige mannen is het een presentatie geven op werk, voor anderen is het de slaapkamer.

Lichamelijke factoren

Het is een misvatting dat prestatieangst puur "in je hoofd" zit. Fysieke factoren zoals vermoeidheid, slaaptekort, overmatig alcoholgebruik, bepaalde medicijnen (vooral antidepressiva en bloeddrukverlagende middelen), en een sedentaire levensstijl kunnen de seksuele respons verzwakken, wat de angst om te falen vergroot.

Eerdere PE-ervaringen

Vroegtijdige zaadlozing en prestatieangst zijn vaak nauw verweven. Zelfs als PE oorspronkelijk een fysieke oorzaak had (bijvoorbeeld een hyperactieve bekkenbodem), kan de herhaalde ervaring van te snel klaarkomen een angstpatroon creeren dat op zichzelf de PE in stand houdt. Dit is wat Rowland (2012) de "psychologische laag" noemt die zich bovenop het oorspronkelijke probleem legt.

4. Cognitieve gedragstherapie (CGT) technieken

Cognitieve gedragstherapie is de meest onderzochte en best bewezen psychologische behandeling voor prestatieangst. Een meta-analyse van Fruhauf et al. (2013) in The Journal of Sexual Medicine concludeerde dat CGT-interventies significant effectief zijn bij het verminderen van seksuele angst en het verbeteren van seksuele tevredenheid. De kracht van CGT is dat het zich richt op de concrete gedachten en gedragingen die de angstcyclus in stand houden.

Techniek 1: Gedachten herkennen en uitdagen

De eerste stap is het identificeren van je automatische negatieve gedachten rond seks. Dit zijn de spontane, vaak onbewuste gedachten die je angstniveau verhogen. Typische voorbeelden:

• "Ik ga weer te snel klaarkomen" (voorspelling / catastroferen)
• "Mijn partner denkt dat ik niet goed genoeg ben" (gedachtelezen)
• "Als ik te snel klaarkom, is de relatie voorbij" (catastroferen)
• "Ik moet minstens 20 minuten volhouden om een goede minnaar te zijn" (onrealistische standaard)
• "Er is iets mis met mij" (labelen)

Voor elke gedachte stel je jezelf drie vragen:

1. Wat is het bewijs voor deze gedachte? Vaak ontdek je dat er weinig objectief bewijs is.
2. Wat zou ik tegen een vriend zeggen die dit denkt? Je bent waarschijnlijk veel compassievoller tegen anderen dan tegen jezelf.
3. Wat is een realistischere manier om dit te bekijken? Vervang de catastrofale gedachte door een genuanceerde, realistische alternatiefgedachte.

Voorbeeld: "Ik ga weer te snel klaarkomen" wordt: "Ik heb technieken die ik kan toepassen. Soms lukt het beter dan andere keren. Elke sessie is een oefenmoment, geen examen."

Techniek 2: Gedragsexperimenten

Een gedragsexperiment test een angstgedachte tegen de werkelijkheid. Als je bijvoorbeeld de gedachte hebt "Als ik te snel klaarkom, vindt mijn partner me niet meer aantrekkelijk," kun je een experiment opzetten: praat openlijk met je partner over je onzekerheid en observeer de werkelijke reactie. In de overgrote meerderheid van de gevallen is die reactie empathischer en begripvoller dan de angstgedachte voorspelt.

Techniek 3: Geleidelijke blootstelling

Vermijdingsgedrag is de brandstof van angst. Hoe meer je seksuele situaties vermijdt of beperkt uit angst voor falen, hoe sterker de angst wordt. Geleidelijke blootstelling keert dit proces om door je stapsgewijs bloot te stellen aan de gevreesde situatie, in een veilige en gecontroleerde context.

Een typische blootstellingshierarchie zou kunnen zijn:

1. Samen in bed liggen zonder seksuele verwachting (alleen aanraking en intimiteit)
2. Sensuele massage zonder genitale aanraking
3. Genitale aanraking zonder doelgerichtheid (sensate focus)
4. Handmatige stimulatie met stop-start techniek
5. Volledige gemeenschap met focus op plezier in plaats van prestatie

Masters en Johnson ontwikkelden de sensate focus-techniek specifiek voor dit doel in de jaren 1960. Recent onderzoek van Weiner & Avery-Clark (2017) bevestigt dat sensate focus een effectief hulpmiddel blijft voor het verminderen van prestatieangst.

5. Ademhalingsoefeningen tegen angst

Ademhaling is de meest direct beschikbare tool om je autonome zenuwstelsel te beinvloeden. Dit is geen metafoor: de verbinding tussen ademhaling en het zenuwstelsel is uitgebreid gedocumenteerd in de neurowetenschappelijke literatuur. Wanneer je langzaam en diep ademt, activeer je de nervus vagus (de tiende hersenzenuw), die het parasympathische zenuwstelsel activeert en zo de vecht-of-vluchtreactie dempt (Porges, 2011).

Waarom ademhaling werkt tegen prestatieangst

Prestatieangst triggert oppervlakkige borstademhaling, die het sympathische zenuwstelsel activeert en het angstgevoel versterkt. Dit creert een ademhaling-angst-cyclus: angst leidt tot oppervlakkig ademen, wat meer angst genereert. Door bewust over te schakelen op diepe buikademhaling, doorbreek je deze cyclus op fysiologisch niveau.

Specifiek voor de slaapkamer geldt dat gecontroleerde ademhaling de ejaculatiedrempel verhoogt. Onderzoek van Brotto et al. (2008) in het Journal of Sexual Medicine toonde aan dat mannen die ademhalingstechnieken beoefenden, significant betere ejaculatiecontrole en seksuele tevredenheid rapporteerden.

Oefening 1: 4-6 Buikademhaling (dagelijks)

Dit is je basisoefening, die je dagelijks beoefent om je zenuwstelsel te trainen.

1. Ga comfortabel zitten of liggen. Leg een hand op je buik.
2. Adem in door je neus gedurende 4 seconden. Voel je buik naar buiten bewegen.
3. Adem uit door je mond gedurende 6 seconden. De bewust verlengde uitademing is de sleutel.
4. Herhaal 10 cycli. Dit duurt ongeveer 100 seconden.
5. Doe dit 2 keer per dag: ochtend en avond.

Oefening 2: Box breathing (voor acute angst)

Wanneer je acute angst voelt opkomen, voor of tijdens seks, is box breathing (vierkant ademen) het meest effectief. Deze techniek wordt ook gebruikt door speciale eenheden van het leger voor stressbeheersing in hoge-druksituaties.

1. Adem in gedurende 4 seconden.
2. Houd vast gedurende 4 seconden.
3. Adem uit gedurende 4 seconden.
4. Houd vast gedurende 4 seconden.
5. Herhaal 4-6 cycli.

Oefening 3: Fysiologische zucht (snelste reset)

Onderzoek van Huberman Lab (Stanford University) heeft een bijzonder snelle techniek geidentiticeerd: de "fysiologische zucht." Dit is een dubbele inademing door de neus, gevolgd door een lange uitademing door de mond.

1. Adem kort in door je neus.
2. Adem onmiddellijk daarna nogmaals kort in door je neus (een "dubbele snuif").
3. Adem langzaam en volledig uit door je mond.
4. Herhaal 3-5 keer.

De dubbele inademing opent de longblaasjes maximaal en de lange uitademing activeert het parasympathische zenuwstelsel krachtig. Dit kan je angstniveau binnen 30 seconden merkbaar verlagen.

Ademhaling integreren in de slaapkamer

Het doel is dat gecontroleerde ademhaling je standaard wordt tijdens seks. Begin met het oefenen van de 4-6 techniek tijdens dagelijkse activiteiten. Pas het vervolgens toe tijdens solo-oefensessies. Integreer het dan tijdens partnerseks. Na 4-6 weken dagelijks oefenen wordt het reflexmatig.

6. Mindfulness en lichaamsbewustzijn

Mindfulness, het vermogen om met aandacht en zonder oordeel aanwezig te zijn in het huidige moment, is een van de krachtigste antidotes tegen prestatieangst. Het werkt precies tegengesteld aan het "spectatoring"-mechanisme dat Barlow (1986) beschreef: in plaats van jezelf angstig te observeren, leer je met volle aandacht aanwezig te zijn in de ervaring zelf.

Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt dit sterk. Een studie van Bossio et al. (2017) toonde aan dat mindfulness-gebaseerde groepstherapie significant effectief was bij het verbeteren van seksuele functie bij mannen. En Brotto & Basson (2014) vonden dat mindfulnessinterventies zowel seksuele angst verminderden als seksueel plezier verhoogden.

Waarom mindfulness werkt tegen prestatieangst

Prestatieangst leeft in de toekomst: "Wat als ik te snel klaarkom?" en in het verleden: "Vorige keer ging het ook mis." Mindfulness brengt je terug naar het enige moment waarover je werkelijk controle hebt: het heden. Als je volledig aanwezig bent bij de sensorische ervaring van het moment, is er letterlijk geen mentale ruimte voor angstgedachten.

Daarnaast verbetert mindfulness je interoceptieve bewustzijn, het vermogen om subtiele signalen van je eigen lichaam waar te nemen. Voor mannen met PE is dit cruciaal: hoe beter je je opwindingsniveau kunt waarnemen, hoe eerder je kunt ingrijpen met controle-technieken (ademhaling, kegeloefeningen, pauze). Mehling et al. (2012) publiceerden in PLoS ONE dat mindfulnessmeditatie het interoceptief bewustzijn meetbaar verbetert.

Oefening 1: Bodyscan (dagelijks, 5-10 minuten)

1. Ga comfortabel liggen en sluit je ogen.
2. Begin bij je voeten. Merk op wat je voelt: warmte, koude, tintelingen, druk, niets.
3. Verplaats je aandacht langzaam omhoog: onderbenen, bovenbenen, bekken, buik, borst, armen, handen, nek, hoofd.
4. Bij elk lichaamsdeel: observeer de sensatie zonder te oordelen of te veranderen. Merk het gewoon op.
5. Als je gedachten afdwalen (en dat zullen ze doen), merk het op en breng je aandacht zachtjes terug naar je lichaam.

Oefening 2: Sensorische focus tijdens seks

In plaats van te focussen op prestatie ("Hoe lang hou ik het al vol?"), richt je je aandacht bewust op zintuiglijke ervaringen:

• Tastzin: Voel de warmte van je partner, de textuur van huid, de druk van aanraking.
• Gehoor: Luister naar je ademhaling, naar geluiden in de kamer.
• Geur: Merk geuren op.
• Proprioceptie: Voel de positie van je lichaam, de spanning in je spieren, je opwindingsniveau.

Telkens wanneer je merkt dat je gedachten naar prestatiangst verschuiven, erken het kort ("Daar is die gedachte weer") en breng je aandacht terug naar een zintuiglijke ervaring. Dit is geen onderdrukking van de gedachte, het is een heroriëntatie van je aandacht.

Oefening 3: Mindful masturbatie

Een krachtige manier om mindfulness te integreren met seksuele ervaring is mindful masturbatie. In plaats van snel naar een orgasme toe te werken (een patroon dat PE kan versterken), richt je je op:

1. Langzaam beginnen en elk niveau van opwinding bewust waarnemen.
2. Je opwindingsniveau op een schaal van 1-10 identificeren op elk moment.
3. Bij niveau 6-7 vertragen en je volledig concentreren op de sensatie.
4. Ademhaling bewust inzetten om het opwindingsniveau te reguleren.
5. Het orgasme niet als doel beschouwen, maar als mogelijke uitkomst van het proces.

7. Seksueel zelfvertrouwen opbouwen

Zelfvertrouwen in bed is niet iets dat je hebt of niet hebt. Het is een vaardigheid die je opbouwt door herhaalde positieve ervaringen. De psycholoog Albert Bandura noemde dit "self-efficacy": het vertrouwen in je eigen vermogen om een taak succesvol uit te voeren. Zijn onderzoek (Bandura, 1997) toont aan dat self-efficacy het krachtigste predictor is van werkelijke prestatie op vrijwel elk domein, inclusief seksuele prestatie.

Strategie 1: Micro-successen stapelen

Self-efficacy groeit het snelst door mastery experiences, het herhaaldelijk succesvol voltooien van progressief moeilijkere taken. Vertaald naar de slaapkamer:

• Begin met taken waarvan je weet dat je ze kunt: een kegelset voltooien, 3 stop-start cycli halen.
• Verhoog de moeilijkheidsgraad geleidelijk: langere houdtijden, oefenen met hogere opwinding, integratie met partnerseks.
• Registreer elk succes, hoe klein ook. Je brein gebruikt deze bewijzen van competentie om je zelfbeeld bij te stellen.

Strategie 2: Herdefinieer wat "goed in bed zijn" betekent

Een van de krachtigste mindset-shifts die je kunt maken, is je definitie van seksueel succes verbreden. Uit onderzoek van Pascoal et al. (2014) in The Journal of Sex Research blijkt dat vrouwen seksueel plezier veel meer koppelen aan emotionele verbinding, aanwezigheid, variatie en aandacht voor hun plezier dan aan penetratieduur. Door je focus te verschuiven van "hoe lang houd ik het vol" naar "hoe aanwezig, attent en verbonden ben ik," verlaag je de druk en verhoog je paradoxaal genoeg je prestatie.

Strategie 3: Open communicatie met je partner

Onderzoek van Mark & Jozkowski (2013) toont aan dat open communicatie over seksuele wensen en grenzen een van de sterkste voorspellers is van seksuele tevredenheid bij beide partners. Het gaat niet om het "opbiechten" van je onzekerheid als een zwakte, maar om kwetsbaarheid als een verbindende kracht.

Concrete gespreksstarters:

• "Ik werk aan mijn seksuele zelfvertrouwen. Het zou me helpen als we er af en toe over kunnen praten."
• "Wat vind jij het fijnst tijdens seks? Ik wil me meer op jouw plezier richten."
• "Soms merk ik dat ik me druk maak over prestatie. Als ik even wil pauzeren tijdens seks, is dat oké?"

Strategie 4: Fysieke training als vertrouwensbasis

Er is een directe link tussen fysieke fitheid en seksueel zelfvertrouwen. Regelmatige lichaamsbeweging verbetert niet alleen je cardiovasculaire gezondheid (wat de erectiekwaliteit ten goede komt), maar verhoogt ook het testosteronniveau en vermindert cortisol (het stresshormoon). Onderzoek van Jiannine (2018) in Frontiers in Neuroscience bevestigt dat regelmatige lichaamsbeweging angst en depressie significant vermindert door neuroplastische veranderingen in het brein.

Daarnaast bouwt een gestructureerd trainingsprogramma, of het nu voor je bekkenbodem of je algehele conditie is, discipline en het geloof in je eigen vermogen om resultaten te bereiken door consistent werk. Dat geloof draag je mee naar de slaapkamer.

8. Je persoonlijke actieplan

Kennis zonder actie verandert niets. Hieronder vind je een concreet, stapsgewijs actieplan dat alle technieken uit deze gids combineert tot een werkbaar programma. Het is ontworpen om geleidelijk op te bouwen, zodat je niet overweldigd raakt.

Week 1-2: Fundament leggen

• Dagelijks 5 minuten: 4-6 buikademhaling (10 cycli), 's ochtends en 's avonds.
• Dagelijks 5 minuten: Bodyscan voor het slapen.
• Journaling (3 minuten per dag): Schrijf je automatische negatieve gedachten over seks op. Niet om ze te analyseren, alleen om ze bewust te maken.

Week 3-4: Cognitieve herstructurering

• Blijf dooroefenen met ademhaling en bodyscan.
• Voeg toe: Daag elke negatieve gedachte uit met de drie CGT-vragen (bewijs, vriend, realistischer alternatief).
• Voeg toe: Begin met kegeloefeningen (beginnersprogramma, 3 sets per dag).
• Mindful masturbatie: 1-2 sessies per week, focus op sensorische ervaring.

Week 5-8: Integratie

• Blijf dooroefenen met alle bovenstaande technieken.
• Voeg toe: Geleidelijke blootstelling met partner (sensate focus als je in een relatie zit).
• Voeg toe: Box breathing als noodremtechniek bij acute angst.
• Gesprek: Voer minstens een open gesprek met je partner over je training en wensen.
• Voeg toe: Stop-start techniek combineren met ademhaling en kegeloefeningen.

Week 9-12: Verdieping en vertrouwen

• Alle technieken zijn nu geintegreerd in je dagelijkse routine.
• Focus op: Sensorische focus tijdens partnerseks.
• Focus op: Het loslaten van prestatiegerichtheid en het verdiepen van sensorisch plezier.
• Evalueer: Vergelijk je huidige ervaringen met je startpunt. Noteer concrete verbeteringen.

Wanneer professionele hulp zoeken

Hoewel de meeste mannen uitstekend reageren op zelfhulptechnieken, zijn er situaties waarin professionele begeleiding aangewezen is:

• Als je na 12 weken consistent oefenen geen verbetering merkt.
• Als de angst zo ernstig is dat je alle seksuele intimiteit vermijdt.
• Als er sprake is van klinische depressie of gegeneraliseerde angststoornis.
• Als er sprake is van trauma in de seksuele voorgeschiedenis.

Een seksuoloog of psycholoog gespecialiseerd in CGT kan een op maat gemaakt behandelplan opstellen. Dit is geen teken van zwakte: het is een effectieve strategie om sneller resultaat te boeken.

Bronnen

• Bancroft, J., et al. (2009). The relation between mood and sexuality in heterosexual men. Archives of Sexual Behavior, 32(3), 217-230.
• Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. Freeman.
• Barlow, D. H. (1986). Causes of sexual dysfunction: the role of anxiety and cognitive interference. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 54(2), 140-148.
• Bossio, J. A., et al. (2017). Mindfulness-based group therapy for men with situational erectile dysfunction. Sexual Medicine, 5(4), e245-e253.
• Brotto, L. A., et al. (2008). Mindfulness-based group therapy for men. The Journal of Sexual Medicine, 5(7), 1646-1659.
• Brotto, L. A., & Basson, R. (2014). Group mindfulness-based therapy significantly improves sexual desire in women. Behaviour Research and Therapy, 57, 43-54.
• Davidson, R. J., et al. (2003). Alterations in brain and immune function produced by mindfulness meditation. Psychosomatic Medicine, 65(4), 564-570.
• Fruhauf, S., et al. (2013). Efficacy of psychological interventions for sexual dysfunction: a systematic review and meta-analysis. Archives of Sexual Behavior, 42(6), 915-933.
• Jiannine, L. M. (2018). An investigation of the relationship between physical fitness, self-concept, and sexual functioning. Journal of Education and Health Promotion, 7, 57.
• Mark, K. P., & Jozkowski, K. N. (2013). The mediating role of sexual and nonsexual communication between relationship and sexual satisfaction in a sample of college-age heterosexual couples. Journal of Sex & Marital Therapy, 39(5), 410-427.
• McCabe, M. P., et al. (2010). Incidence and prevalence of sexual dysfunction in women and men: a consensus statement. The Journal of Sexual Medicine, 13(2), 144-152.
• Mehling, W. E., et al. (2012). Body awareness: a phenomenological inquiry into the common ground of mind-body therapies. Philosophy, Ethics, and Humanities in Medicine, 6, 6.
• Pascoal, P. M., et al. (2014). What is sexual satisfaction? Thematic analysis of lay people's definitions. The Journal of Sex Research, 51(1), 22-30.
• Porges, S. W. (2011). The Polyvagal Theory. Norton.
• Rowland, D. L. (2012). Sexual Dysfunction in Men. Hogrefe.
• Rowland, D. L., & Cooper, S. E. (2011). Practical tips for sexual counseling and psychotherapy in premature ejaculation. Journal of Sexual Medicine, 8(s4), 342-352.
• Rowland, D. L., et al. (2010). The impact of premature ejaculation on couple dynamics. International Journal of Impotence Research, 22, 14-20.
• Waldinger, M. D., et al. (2005). A multinational population survey of intravaginal ejaculation latency time. The Journal of Sexual Medicine, 2(4), 492-497.
• Weiner, L., & Avery-Clark, C. (2017). Sensate Focus in Sex Therapy. Routledge.

← Terug naar Blog